Drone pervanesi, çap ve hatve (pitch) değerleriyle tanımlanır: 1045 = 10 inç çap, 4,5 inç hatve; 5045 = 5 inç çap, 4,5 inç hatve. Pervane gövdenin izin verdiği en büyük boyuta ve motorun KV değerine göre seçilir; büyük pervane düşük KV'li motor ister. Dört pervanenin ikisi saat yönünde (CW), ikisi saat yönünün tersine (CCW) döner ve her pervane, yönüne uygun motora takılmalıdır; kanadın kalın ve yuvarlak ön kenarı dönüş yönüne bakar.
Drone'unuz kalkmıyor, yerinde dönüyor ya da ters takla atıyorsa ilk bakılacak yer pervanelerdir. Pervane, motorun gücünü itkiye çeviren parçadır ve yanlış boyutta ya da yanlış yönde takılan bir pervane drone'u uçuramaz. Bu rehberde pervane kodlarını, seçim kurallarını ve doğru takma yöntemini anlatıyoruz.
Pervane kodları nasıl okunur?
Pervane kodu iki değeri gösterir: çap ve hatve (pitch). Hatve, pervanenin bir tam turda teorik olarak ne kadar ileri gideceğini gösterir.
- 1045: 10 inç çap, 4,5 inç hatve
- 8045: 8 inç çap, 4,5 inç hatve
- 5045: 5 inç çap, 4,5 inç hatve (bazen 5x4,5 olarak yazılır)
- 5x4,5x3: 5 inç çap, 4,5 inç hatve, 3 kanat
Kodun ilk kısmı çap, sonraki kısmı hatvedir; 4 haneli kodlarda genellikle ilk iki rakam çap, son iki rakam hatvedir (ondalık noktası yazılmadan). 1 inç 2,54 cm'dir.
Çap, hatve ve kanat sayısı neyi değiştirir?
| Değer | Artınca |
|---|---|
| Çap | Daha fazla itki ve verim, ama motor daha fazla zorlanır ve tepki yavaşlar |
| Hatve | Daha yüksek hız, ama daha fazla akım çekişi |
| Kanat sayısı | Daha fazla tutuş ve itki, ama daha fazla akım; verim biraz düşer |
İki kanatlı pervaneler daha verimlidir ve uzun uçuş süresi isteyen kamera drone'larında tercih edilir. Üç kanatlı pervaneler FPV drone'larda daha iyi kontrol ve tepki sağlar.
Pervane nasıl seçilir?
- Gövdeye göre en büyük boyut: Gövdenin üreticisi desteklediği en büyük pervaneyi belirtir; ör. 450-550 mm gövdelerde 10 inç, 5 inçlik FPV gövdelerde 5 inç. Pervaneler gövdeye ve birbirine değmemelidir.
- Motor KV değerine göre: Düşük KV'li motorlar büyük pervaneleri, yüksek KV'li motorlar küçük pervaneleri döndürür. Ör. 2212 920-1000KV motorlar 10 inç, 2306 2300-2600KV motorlar 5 inç pervaneyle kullanılır.
- İtki tablosu: Motor üreticisinin itki tablosunda, pervane ve pil gerilimine göre itki ve akım değerleri yer alır. Toplam itki, drone ağırlığının en az iki katı olmalı ve akım ESC'nin sınırının altında kalmalıdır.
- Malzeme: Plastik (naylon) pervaneler esnek ve ucuzdur; karbon katkılı pervaneler daha sert, verimli ve sessizdir ama çarpmada daha tehlikelidir.
Motor seçimini fırçasız motor, ESC akımını ESC seçimi yazılarımızda anlattık.
CW ve CCW pervane farkı nedir?
CW (saat yönünde) ve CCW (saat yönünün tersine) pervaneler birbirinin ayna görüntüsüdür; bir quadcopterde çaprazdaki motorlar aynı yönde döner ve bu sayede motorların oluşturduğu dönme kuvvetleri birbirini dengeler. CCW pervanelerin üzerinde genellikle "R" harfi bulunur (ör. 1045R). Pervaneler setler hâlinde satılır; örnekler: 1045 CW/CCW pervane seti, 8045 pervane seti, 1245 karbon katkılı set; FPV için 5045 üç kanatlı CW ve 5045 üç kanatlı CCW.
Pervane adım adım nasıl takılır?
- Pili çıkarın: Pervane takarken ve sökerken drone'un pili kesinlikle bağlı olmamalıdır.
- Motor yönünü kontrol edin: Uçuş kontrol yazılımındaki şemaya göre her motorun dönüş yönünü öğrenin (pervanesiz motor testiyle doğrulayın).
- Doğru pervaneyi seçin: CW dönen motora CW, CCW dönen motora CCW pervane takın.
- Kanat yönü: Kanadın kalın ve yuvarlak kenarı (hücum kenarı) dönüş yönüne bakmalıdır; yazılı yüz genellikle yukarı bakar.
- Sıkıştırın: Pervane somununu ya da vidalarını iyice sıkın. Mil çapı farklıysa pervaneyle gelen ya da uygun ölçüde bir adaptör kullanın; ör. 4 mm metal pervane adaptörü.
- Kontrol: Pervaneleri elle çevirerek gövdeye değmediğini, eksenin düz olduğunu ve boşluk olmadığını kontrol edin.
Balans ve bakım
- Dengesiz pervane titreşim yaratır; kamera görüntüsü bozulur ve uçuş kontrol kartının sensörleri yanlış ölçer. Pervane balans aletiyle ağır taraf hafifçe zımparalanarak ya da hafif tarafa ince bant yapıştırılarak dengelenir.
- Çatlak, çentikli ya da eğilmiş pervaneyi asla kullanmayın; uçuşta kırılabilir.
- Çarpma sonrası tüm pervaneleri kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Drone pervanesi ters takılırsa ne olur?
Ters takılan pervane aşağı yerine yukarı hava iter. Drone kalkmaz, yerinde döner ya da kalkışta takla atar. Pervanelerin yönü ve hangi motora takıldığı kontrol edilmelidir.
1045 pervane ne demek?
1045, 10 inç çapında ve 4,5 inç hatveli bir pervane demektir. 450-550 mm sınıfı quadcopterlerde yaygın olarak kullanılır.
Büyük pervane takmak uçuş süresini artırır mı?
Gövdeye ve motora uygun olduğu sürece büyük ve düşük hatveli pervane verimi artırabilir. Ancak motorun KV değeri yüksekse büyük pervane aşırı akım çekip motoru ve ESC'yi ısıtır.
İki kanatlı mı, üç kanatlı mı?
İki kanatlı pervaneler daha verimlidir ve uzun uçuş için uygundur. Üç kanatlı pervaneler daha fazla tutuş ve çeviklik sağlar; FPV ve freestyle uçuşlarda tercih edilir.
Pervane neden kırılır?
Çarpmalar, dengesizlik nedeniyle oluşan titreşim, motor gücüne uygun olmayan zayıf malzeme ve eski, çatlamış pervaneler kırılmaya yol açar. Her uçuş öncesi pervaneler gözle kontrol edilmelidir.
Özet
- Pervane kodu çap ve hatveyi gösterir (1045 = 10 inç, 4,5 inç hatve).
- Büyük pervane düşük KV, küçük pervane yüksek KV motorla kullanılır.
- Çaprazdaki motorlar aynı yönde döner; CW ve CCW pervaneler doğru motora takılır.
- Kanadın kalın ön kenarı dönüş yönüne bakar.
- Pervaneler pil çıkarılmışken takılır, hasarlı pervane kullanılmaz.