Arduino Pro Mini, USB girişi olmayan, ATmega328P işlemcili ve yaklaşık 18 × 33 mm boyutunda küçük bir Arduino kartıdır. 3,3 V sürümü 8 MHz, 5 V sürümü 16 MHz'de çalışır. Kod, TX-RXI, RX-TXO ve DTR bağlantısıyla bir USB-TTL (FTDI) dönüştürücü üzerinden yüklenir.
Bir sensör düğümünü pille aylarca çalıştırmak ya da küçük bir kutuya Arduino sığdırmak istediğinizde Uno ve Nano çoğu zaman fazla büyük gelir. Arduino Pro Mini bu iş için tasarlanmıştır, ancak USB girişi olmadığı için programlaması farklıdır. Bu yazıda Arduino Pro Mini'nin 3,3 V/8 MHz ve 5 V/16 MHz sürümleri arasındaki farkı, USB-TTL (FTDI) dönüştürücüyle nasıl programlandığını, düşük güç kullanımını ve Nano'dan farkını anlatıyoruz.
Arduino Pro Mini nedir?
Arduino Pro Mini, üzerinde USB bağlantısı bulunmayan, ATmega328P işlemcili ve yaklaşık 18 × 33 mm boyutunda küçük bir Arduino kartıdır. Kart ilk olarak SparkFun tarafından tasarlanmıştır; işlemcisi Arduino Uno ve Nano ile aynıdır, bu yüzden aynı kodu ve kütüphanelerin çoğunu çalıştırır.
ATmega328P'li bir Pro Mini'de 14 dijital giriş-çıkış (6'sı PWM), 8 analog giriş, 32 KB flash, 2 KB SRAM ve 1 KB EEPROM bulunur. A6 ve A7 yalnızca analog giriş olarak kullanılabilir. Kartta USB-seri dönüştürücü çip olmadığından kod, harici bir USB-TTL dönüştürücüyle yüklenir. Bu çipin olmaması kartı küçültür ve sürekli harcanan akımı azaltır.
Arduino Pro Mini 3,3 V ile 5 V arasındaki fark nedir?
Arduino Pro Mini 3,3 V sürümü 8 MHz'de, 5 V sürümü 16 MHz'de çalışır; seçimi bağlayacağınız sensörlerin gerilimi ve güç kaynağı belirler. Saat hızlarının farklı olmasının nedeni işlemcinin kendisidir: ATmega328P datasheet'ine göre 2,7-5,5 V aralığında en çok 10 MHz, 4,5-5,5 V aralığında ise en çok 20 MHz'de güvenle çalışır. 3,3 V'ta 16 MHz bu sınırın dışında kalır.
| Özellik | Pro Mini 3,3 V | Pro Mini 5 V |
|---|---|---|
| Saat hızı | 8 MHz | 16 MHz |
| Lojik seviye | 3,3 V | 5 V |
| Doğrudan uyumlu modüller | 3,3 V sensörler, nRF24L01, SD kart | 5 V röle, LCD ve sensör modülleri |
| Uygun pil (RAW ucundan) | tek Li-ion hücre, 3 × AA | 4 × AA, 9 V, 2 hücreli Li-ion |
| Akım tüketimi | daha düşük | daha yüksek |
| Arduino IDE işlemci seçimi | ATmega328P (3.3V, 8 MHz) | ATmega328P (5V, 16 MHz) |
Kart iki yoldan beslenir. RAW ucu, kart üzerindeki küçük gerilim regülatörüne gider; SparkFun'ın orijinal tasarımında en çok 12 V önerilir. VCC ucu ise regülatörü atlar ve doğrudan düzenli 3,3 V ya da 5 V ister. Klon kartlarda regülatör modeli değişebildiği için RAW'a yüksek gerilim verirken regülatörün ısınmasını kontrol edin.
3,3 V'luk bir Pro Mini'nin girişine 5 V sinyal vermeyin. İşlemcinin bacak gerilimi besleme geriliminin 0,5 V üstünü aşmamalıdır; 5 V'luk modüllerle haberleşmek için seviye dönüştürücü kullanın.
Arduino Pro Mini nasıl programlanır?
Arduino Pro Mini, kartın kenarındaki 6 bacaklı seri başlığa bağlanan bir USB-TTL dönüştürücüyle programlanır. Dönüştürücünün TX ucu kartın RXI ucuna, RX ucu kartın TXO ucuna çapraz bağlanır. DTR ucu, kart üzerindeki 100 nF kondansatör üzerinden işlemciyi yüklemenin başında otomatik olarak sıfırlar.
- Dönüştürücünün gerilim seçicisini kartla aynı seviyeye (3,3 V ya da 5 V) getirin.
- Bağlantıyı yapın: GND → GND, VCC → VCC, TX → RXI, RX → TXO, DTR → DTR.
- Dönüştürücüyü USB'ye takın; Windows sürücüyü kurmazsa çip üreticisinin (CP210x, FTDI ya da CH340) sürücüsünü yükleyin.
- Arduino IDE'de kart olarak "Arduino Pro or Pro Mini" seçin.
- İşlemci menüsünden kartınızın sürümünü seçin: "ATmega328P (3.3V, 8 MHz)" ya da "ATmega328P (5V, 16 MHz)".
- Portu seçin ve Yükle'ye basın.
DTR ucu olan dönüştürücüler yüklemeyi kendiliğinden başlatır. CP2102 USB-TTL seri dönüştürücü modülü DTR, RXD, TXD, 5 V ve GND uçlarına sahiptir; FT232RL USB-TTL Type-C FTDI dönüştürücü ise 3,3 V ve 5 V seviyelerinde çalışır ve DTR ucuyla Pro Mini başlığına uyar. DTR ucu olmayan bir dönüştürücüde, IDE derlemeyi bitirip "Yükleniyor" yazdığı anda karttaki reset düğmesine kısa bir kez basın. Dönüştürücü çeşitlerini USB-TTL dönüştürücü yazımızda karşılaştırdık.
Pro Mini düşük güç projelerinde nasıl kullanılır?
Pro Mini'yi düşük güçlü yapmanın yolu, işlemciyi uyku moduna almak ve kart üzerinde sürekli akım çeken parçaları devreden çıkarmaktır. Uyku kodu tek başına yetmez, çünkü güç LED'i ve regülatör işlemci uyurken de akım çeker.
- Uyku modu: ATmega328P'nin power-down modunda işlemci ve saatler durur; watchdog ya da harici kesme ile uyanılır. Bu modda işlemcinin kendi tüketimi mikroamper düzeyine iner.
- Güç LED'i: Sürekli yanan LED tek başına birkaç miliamper çekebilir; uzun pil ömrü için LED ya da direnci sökülür.
- Regülatör: Pil gerilimi uygunsa kart VCC ucundan beslenir ve regülatör devre dışı bırakılır ya da sökülür.
- 3,3 V/8 MHz sürüm: Düşük gerilim ve düşük saat hızı aktif çalışmadaki akımı da azaltır.
Bu işlemlerden sonra gerçek tüketimi bir multimetreyle seri bağlantıda ölçün. Kartta lehim değişikliği yapmak garanti ve geri dönüş açısından kalıcıdır; önce yedek bir kartta deneyin.
Arduino Pro Mini ile Nano arasındaki fark nedir?
Arduino Pro Mini ile Nano arasındaki temel fark, Nano'da USB-seri çipi ve USB girişi bulunması, Pro Mini'de ise bulunmamasıdır. İkisi de aynı ATmega328P işlemciyi kullanır; Pro Mini daha küçük ve daha az akım çeker, Nano ise kabloyla takılıp hemen programlanır.
| Özellik | Arduino Pro Mini | Arduino Nano |
|---|---|---|
| USB girişi | yok, harici USB-TTL gerekir | var (klonlarda çoğu zaman CH340) |
| Boyut | yaklaşık 18 × 33 mm | yaklaşık 18 × 45 mm |
| Gerilim / saat | 3,3 V/8 MHz ya da 5 V/16 MHz | 5 V/16 MHz |
| Pil projesine uygunluk | yüksek (LED ve regülatör sökülebilir) | orta (USB çipi akım çeker) |
İlk projeniz için ya da sık kod değiştirecekseniz Arduino Nano CH340 Type-C klon daha rahattır. Kod tamamlandıktan sonra kalıcı bir kutuya yerleşecek ya da pille çalışacak bir devrede Pro Mini öne çıkar. Diğer kartlarla karşılaştırma için Arduino Uno, Nano ve Mega farkı yazımıza bakın.
LGT8F328P işlemcili Pro Mini kartlar nedir?
LGT8F328P işlemcili Pro Mini kartlar, ATmega328P yerine onunla büyük ölçüde uyumlu LGT8F328P işlemcisini kullanan Pro Mini benzeri kartlardır. Ürün sayfalarına göre 32 MHz'e kadar çalışırlar. Arduino IDE'de standart "Arduino Pro or Pro Mini" yerine LGT8fx kart paketi kurularak programlanırlar; programlama yine seri başlık ve USB-TTL dönüştürücüyle yapılır.
LGT8F328P işlemcili 3,3 V Pro Mini kartı ve LGT8F328P işlemcili 5 V Pro Mini kartı başlık pinleri lehimsiz gelir. Bu kartlar ATmega328P'nin birebir kopyası değildir; EEPROM, zamanlayıcılar ve bazı düşük seviyeli kütüphanelerde farklılıklar olabilir. Kodu doğrudan register erişimi kullanıyorsa ya da ATmega328P'ye özgü bir kütüphaneye dayanıyorsa önce küçük bir testle deneyin.
Sık sorulan sorular
Arduino Pro Mini'ye USB kablo takılır mı?
Hayır, Arduino Pro Mini'de USB girişi yoktur; bilgisayara bir USB-TTL dönüştürücü üzerinden bağlanır. Dönüştürücü, kartın kenarındaki 6 bacaklı seri başlığa takılır ve hem kodu yükler hem de seri monitör bağlantısını sağlar. Programlama bittikten sonra dönüştürücü çıkarılır ve kart RAW ya da VCC ucundan beslenir.
Arduino IDE'de yanlış işlemci seçilirse ne olur?
Yanlış işlemci seçilirse yükleme "not in sync" benzeri bir hatayla başarısız olabilir ya da başarılı görünebilir. Başarılı görünse bile 8 MHz'lik karta 16 MHz ayarıyla derlenen kodda delay() iki kat uzun sürer ve seri haberleşme yanlış hızda çalışır. Kartın üzerindeki kristal ya da rezonatörün değerine bakarak doğru sürümü seçin.
3,3 V Pro Mini 5 V sensörle çalışır mı?
Doğrudan bağlantı önerilmez. 5 V ile beslenen bir sensörün çıkışı 5 V'a çıkabilir ve 3,3 V ile beslenen işlemcinin bacak sınırını aşar. Sensör 3,3 V ile de çalışabiliyorsa onu 3,3 V'tan besleyin. Çalışamıyorsa iki yönlü bir seviye dönüştürücü kullanın; tek yönlü sinyaller için basit bir direnç bölücü de yeterli olabilir.
Pro Mini, Arduino Uno ile programlanabilir mi?
Evet, Uno USB-seri köprü olarak kullanılabilir. Uno'nun RESET ucu GND'ye bağlanarak kendi işlemcisi devre dışı bırakılır ya da DIP kılıflı işlemci yuvasından çıkarılır. Bu durumda bağlantı düz yapılır: Uno'nun 0 (RX) ucu Pro Mini'nin RXI ucuna, 1 (TX) ucu TXO ucuna gider. Yükleme başlarken Pro Mini'nin reset düğmesine elle basmak gerekir.
Pro Mini'nin başlık pinleri neden lehimsiz gelir?
Pro Mini kalıcı montaj için tasarlandığından başlık pinleri çoğu zaman lehimsiz gelir. Böylece kart, kablolar doğrudan lehimlenerek ya da düz ve açılı pinlerle ihtiyaca göre monte edilebilir. Breadboard'da denemek için uzun kenarlara düz erkek pin, programlama başlığına ise düz ya da 90 derece açılı 6'lı pin lehimlemek yaygın bir yöntemdir.
Özet
- Arduino Pro Mini, USB girişi olmayan, ATmega328P işlemcili ve yaklaşık 18 × 33 mm boyutunda küçük bir karttır.
- 3,3 V sürümü 8 MHz, 5 V sürümü 16 MHz'de çalışır; IDE'de işlemci seçimi karta uymalıdır.
- Programlama USB-TTL ile yapılır: TX → RXI, RX → TXO, DTR → DTR, VCC ve GND.
- Uzun pil ömrü için uyku modu, LED ve regülatörün devreden çıkarılması birlikte gerekir.
- Nano aynı işlemciyi USB ile sunar; Pro Mini daha küçük ve pil projelerine daha uygundur.
- LGT8F328P işlemcili kartlar uyumlu ama birebir aynı değildir; LGT8fx kart paketi gerekir.