MB102 Breadboard Güç Modülü: 3,3 V ve 5 V Kullanımı

Breadboard'da devre kurarken beslemeyi her seferinde Arduino'nun 5 V pininden almak ya da laboratuvar güç kaynağına krokodil bağlamak zahmetlidir. MB102 breadboard güç modülü bu işi breadboard'un ucuna takılan küçük bir kartla çözer. Bu yazıda modülün 3,3 V ve 5 V seçimini, hangi adaptörle beslenmesi gerektiğini, kaç amper verebildiğini ve breadboard'a doğru yönde nasıl takıldığını anlatıyoruz.

MB102 breadboard güç modülü nedir?

MB102 breadboard güç modülü, 830 delikli MB-102 tipi breadboard'un bir ucuna takılarak kenardaki besleme hatlarına 3,3 V ya da 5 V veren küçük bir regülatör kartıdır. Adını uyumlu olduğu MB-102 breadboard'dan alır ve İngilizce "breadboard power supply" olarak da geçer.

Kartın asıl işini iki doğrusal (lineer) voltaj regülatörü yapar. Yaygın MB102 kartlarında bunlar AMS1117-5.0 ve AMS1117-3.3 entegreleridir; kartınızdakini entegrenin üstündeki yazıdan kontrol edebilirsiniz. Lineer regülatör, fazla gerilimi ısıya çevirerek düşürür. Bu yüzden giriş gerilimi seçimi ve çekilen akım, aşağıda anlatacağımız ısınmayı doğrudan belirler. MB102 breadboard güç kaynağı modülü 3,3 V / 5 V ürün sayfasında giriş aralığı 6,5-12 V olarak verilir.

MB102 modülünde hangi parçalar var?

MB102 modülünde iki giriş, bir açma-kapama anahtarı, bir gösterge LED'i, iki gerilim seçici ve breadboard'a takılan pinler bulunur:

• DC jak girişi: 5,5 × 2,1 mm adaptör fişi için; 6,5-12 V DC.
• USB-A soketi: Yaygın kartlarda 5 V hattına doğrudan bağlıdır. USB'den beslendiğinde 5 V hattı regülatörden geçmez; DC jaktan beslendiğinde ise bu soketten küçük bir USB cihazına 5 V alınabilir.
• Anahtar ve LED: Beslemeyi açıp kapatır; LED kartın enerjili olduğunu gösterir.
• İki gerilim seçici: Kartın iki tarafındaki besleme hatları için ayrı ayrı 3,3 V, 5 V ya da kapalı (OFF) seçimi yapan jumper'lar.
• Breadboard pinleri: Altta, her iki taraftaki + ve − hatlarına oturan erkek pinler.
• Çıkış pinleri: Kartın üstünde 3,3 V, 5 V ve GND için erkek pin sırası. Breadboard dışındaki bir modülü beslemek için erkek-dişi jumper kablo ile buradan bağlantı alınır.

MB102 breadboard'a nasıl takılır?

MB102 modülü, altındaki pinler breadboard'un bir ucundaki iki besleme hattı çiftine oturacak şekilde takılır. Kartın üstündeki + ve − işaretleri breadboard'daki kırmızı (+) ve mavi (−) çizgilerle aynı hizada olmalıdır. Bunun için en uygun taban 830 pinli büyük boy MB-102 breadboard'dur.

1. Anahtarı kapalı konuma getirin, adaptörü ve USB kablosunu takmayın.
2. Modüldeki + ve − işaretlerini breadboard'un kırmızı ve mavi çizgileriyle eşleştirin. Ters takılan modül devrenize ters kutup verir.
3. Modülü besleme hatlarına dik olarak bastırın. Bütün pinler deliklere girmeli, kart eğik kalmamalıdır.
4. Her taraftaki jumper'ı ihtiyaç duyduğunuz gerilime ayarlayın.
5. Adaptörü takın, anahtarı açın ve LED'in yandığını görün.
6. Devreyi kurmadan önce her iki taraftaki + ve − hatları arasını multimetreyle ölçün: 5 V tarafta 5 V, 3,3 V tarafta 3,3 V civarı okumalısınız.
7. Ölçüm doğruysa anahtarı kapatın, devrenizi kurun ve ardından yeniden açın.

Uzun breadboard'larda kenar besleme hatları ortadan bölünmüş olabilir. Modülün uzak ucundaki yarıya besleme gitmiyorsa iki yarıyı 140 parça breadboard jumper kablo seti içindeki kısa tellerle birleştirin. Breadboard'un iç bağlantılarını breadboard nasıl kullanılır yazımızda anlattık.

3,3 V ve 5 V nasıl seçilir?

MB102 modülünde her tarafın gerilimi o taraftaki üçlü pin sırasına takılan jumper ile seçilir. Pin sırasının yanında 3.3V, OFF ve 5V yazar; jumper 3.3V tarafına takılırsa o hat 3,3 V, 5V tarafına takılırsa 5 V olur, OFF konumunda ise o hat beslenmez.

İki taraf birbirinden bağımsızdır, GND (eksi) hatları ise ortaktır. Örneğin bir tarafı 5 V yapıp Arduino Nano ya da 5 V'luk bir röle modülünü, diğer tarafı 3,3 V yapıp ESP8266, nRF24L01 ya da 3,3 V'luk bir sensörü besleyebilirsiniz. Böylece tek breadboard üzerinde iki gerilimli bir devre kurulur.

Jumper'ı değiştirmeden önce anahtarı kapatın. 3,3 V'luk bir parçayı takmadan önce hattı mutlaka ölçün; yanlış tarafta unutulmuş bir 5 V jumper'ı 3,3 V'luk bir modülü bozabilir.

MB102 için hangi adaptör kullanılmalı?

MB102 modülü için en uygun besleme 7,5-9 V, 1 A civarında bir DC adaptördür. 6,5-12 V aralığının tamamı çalışır, ama gerilim yükseldikçe regülatörler daha çok ısınır.

Lineer regülatörün kayıp gücü, kayıp güç = (Vgiriş − Vçıkış) × akım formülüyle bulunur. 5 V hattından 300 mA çekildiğinde 5 V regülatörünün ısıya çevirdiği güç şöyledir:

AMS1117 küçük SOT-223 kılıflıdır ve kartta ayrı bir soğutucu yoktur; 1 W'ın üstündeki sürekli kayıpta belirgin şekilde ısınır. Sıcaklık sınırına ulaşan entegre çıkışı keser ve devreniz kendiliğinden kapanıp açılıyormuş gibi davranır. Bu yüzden 9 V 1 A adaptör iyi bir seçimdir. 12 V adaptörle birkaç LED ve sensör gibi düşük akımlı devreler sorunsuz çalışır; yüzlerce miliamper çekilecekse 12 V'tan kaçının.

USB'den beslemede 5 V hattı doğrudan USB kaynağından gelir ve akım o kaynakla sınırlıdır; bilgisayarın USB 2.0 portu genellikle 500 mA verir. DC jak ile USB'yi aynı anda bağlamayın. Regülatörün çalışma mantığını AMS1117 3,3 V regülatör yazımızda ayrıntılı anlattık.

MB102 kaç amper verir?

MB102 modülünden sürekli olarak birkaç yüz miliamperden fazla çekmeyin; satıcı belgelerinde üst sınır genellikle 700 mA'in altı olarak verilir. AMS1117 datasheet'te 1 A'e kadar akım verebilir, ancak bu değer yeterli soğutma varsa geçerlidir. Pratikte sınırı regülatörün ısısı ve adaptör gerilimi belirler.

Arduino Nano, sensörler, LED'ler, küçük OLED ekranlar ve 74HC595 gibi entegreler modülün rahatça besleyebildiği yüklerdir. ESP8266 ve ESP32 gibi Wi-Fi kartları gönderim sırasında kısa süreli yüksek akım çeker; 3,3 V hattında başka büyük yük bırakmayın. DC motor, servo, step motor ve uzun LED şeritleri ise MB102'den beslemeyin. Bunları ayrı bir güç kaynağına bağlayın ve yalnızca GND'yi ortak yapın. Breadboard kontakları da yüksek akım için uygun değildir.

Sık sorulan sorular

MB102 modülü Arduino'yu besleyebilir mi?

Evet, 5 V hattı Arduino'nun 5V pinine, GND hattı GND pinine bağlanarak beslenebilir. Bu durumda Arduino'nun kendi regülatörü devre dışı kalır, bu yüzden hattın gerçekten 5 V olduğunu önce ölçün. Arduino aynı anda USB ile bilgisayara bağlıysa iki 5 V kaynağını birleştirmeyin; yalnızca GND'yi ortak yapın.

MB102'ye 12 V adaptör takılır mı?

Takılır, 12 V modülün giriş aralığının üst sınırıdır. Ancak lineer regülatör 7 V'luk farkı ısıya çevirir; 5 V hattından 300 mA çekildiğinde regülatörde yaklaşık 2,1 W ısı oluşur. Düşük akımlı devrelerde sorun olmaz, yüzlerce miliamperlik yüklerde 9 V ya da 7,5 V adaptör daha uygundur.

MB102 ısınıyor, normal mi?

Belli ölçüde normaldir, çünkü lineer regülatör fazla gerilimi ısıya çevirir. Dokunulamayacak kadar ısınıyorsa ya çekilen akım fazladır ya da adaptör gerilimi yüksektir. Adaptörü 7,5-9 V'a düşürün, motor gibi büyük yükleri ayrı bir kaynağa taşıyın ve kısa devre olup olmadığını kontrol edin.

MB102 LED'i yanıyor ama devre çalışmıyor, neden?

En sık neden, o taraftaki jumper'ın OFF konumunda kalmasıdır. Bölünmüş besleme hattı, modülün ters yönde takılması ve pinlerin deliğe tam oturmaması da aynı belirtiyi verir. Her iki tarafı multimetreyle ölçün; gerilim yoksa jumper'ı ve takma yönünü kontrol edin.

MB102 9 V pille çalışır mı?

Çalışır, 9 V modülün giriş aralığı içindedir. Ancak 9 V pillerin kapasitesi düşüktür ve birkaç yüz miliamperlik bir devrede kısa sürede biter. Pil gerilimi 6,5 V'un altına indiğinde 5 V çıkış da düşmeye başlar. Uzun süreli çalışma için adaptör tercih edin.

Özet

• MB102 breadboard güç modülü, 830 delikli breadboard'un besleme hatlarına 3,3 V ya da 5 V veren küçük bir regülatör kartıdır.
• Her tarafın gerilimi ayrı jumper ile seçilir; GND hatları ortaktır.
• Giriş 6,5-12 V DC'dir; ısınmayı azaltmak için 7,5-9 V adaptör en uygunudur.
• Lineer regülatör yüzünden akım birkaç yüz miliamperle sınırlıdır; motorları ayrı kaynaktan besleyin.
• Takarken + ve − işaretlerini kırmızı-mavi çizgilerle eşleştirin ve devreyi kurmadan önce hatları ölçün.