Civciv ana makinesi; bir kutu, 12V silikon ısıtma panelleri ve W1209 dijital termostatla yapılır. Termostat, civcivlerin sırt hizasındaki sıcaklığı ilk hafta yaygın önerilen 32-35 °C'de tutar, ardından her hafta yaklaşık 3 °C düşürülür. Doğru sıcaklığı en iyi civcivlerin davranışı gösterir; termostat değeri buna göre düzeltilir.
Kuluçkadan çıkan civcivler ilk haftalarda vücut ısılarını kendileri koruyamaz; anneleri yoksa bu ısıyı bir ana makinesi sağlar. Bu projede bir kutu, 12V silikon ısıtma panelleri ve W1209 dijital termostatla sıcaklığı haftadan haftaya ayarlanabilen bir civciv ana makinesi kuruyoruz. Malzeme listesi, bağlantı şeması, haftalık sıcaklık takvimi ve civciv davranışının nasıl okunacağı yazıda.
Civciv ana makinesi nedir?
Civciv ana makinesi (brooder), yumurtadan yeni çıkmış civcivlerin tüylenene kadar barındığı, bir bölümü ısıtılan korunaklı bir kutu ya da bölmedir. İyi bir ana makinesinde bir sıcak bölge ve bir serin bölge bulunur; civcivler bu ikisi arasında gidip gelerek kendi sıcaklıklarını seçer.
Termostat, sıcak bölgenin sıcaklığını sabit tutar; serin bölgede yem ve su durur. Kuluçka aşaması için kuluçka makinesi nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.
Civciv ana makinesi kaç derece olmalı?
Yaygın öneri, ilk hafta civciv hizasında 32-35 °C ile başlamak ve sıcaklığı her hafta yaklaşık 3 °C düşürmektir. Civcivler tüylendiğinde, genellikle 5-6. haftada, ek ısıya çoğu zaman gerek kalmaz. Bu değerler ırka, ortam sıcaklığına ve civcivlerin durumuna göre değişebilir; tablo bir başlangıç noktasıdır.
| Yaş | Sıcak bölge (civciv hizası) | W1209 SET önerisi |
|---|---|---|
| 1. hafta | 32-35 °C | 34,0 |
| 2. hafta | 29-32 °C | 31,0 |
| 3. hafta | 26-29 °C | 28,0 |
| 4. hafta | 23-26 °C | 25,0 |
| 5. hafta | 21-23 °C | 22,0 |
| 6. hafta ve sonrası | Ortam sıcaklığı (tüylenme tamamsa) | Isıtıcı kapatılabilir |
Civcivlerin davranışı neyi gösterir?
Termometre değil civcivler son sözü söyler. Isıtıcının altında üst üste yığılıp yüksek sesle ötüyorlarsa üşüyorlardır; SET değerini 1 °C artırın. Isıtıcıdan uzak köşelere kaçıp kanatlarını açarak ağzı açık soluyorlarsa sıcak fazladır; değeri düşürün. Kutuya dağılmış, yiyip içip uyuyorlarsa sıcaklık doğrudur. İlk günlerde bu gözlemi günde birkaç kez yapın.
Hangi malzemeler gerekir?
Bir W1209 termostat, üç 12V silikon ısıtma paneli, 12V 5A adaptör, 40 °C limit termostat ve bir kutu yeterlidir. Kutu olarak büyük bir plastik saklama kutusu ya da ahşap bir sandık kullanılabilir.
Malzeme listesi
| Malzeme | Adet | Ne işe yarar? |
|---|---|---|
| W1209 röle çıkışlı dijital termostat | 1 | Sıcak bölgenin sıcaklığını tutar |
| W1209 şeffaf akrilik kutu | 1 | Termostat kartını tozdan ve gagadan korur |
| 12V 12W silikon kauçuk ısıtma paneli | 3 | Toplam 36 W ısıtıcı (yüzey en çok 60 °C) |
| 12V 5A masaüstü adaptör | 1 | 36 W ≈ 3 A yükü payla karşılar |
| KSD301 40 °C NC limit termostat | 1 | Civciv hizası 40 °C'yi aşarsa ısıtıcıyı keser |
| Problu termometre ve nem ölçer | 1 | Termostatı bağımsız olarak kontrol eder |
| Kutu (yaklaşık 80x50 cm), tel kafes, kapak, talaş, yemlik, suluk | 1'er | Barınak ve koruma |
12V panel mi, ısıtıcı ampul mü?
Küçük bir grup için 12V panel daha güvenlidir; geleneksel ısıtıcı ampul ise daha güçlüdür ama 220V ile çalışır ve yangın riski taşır. Ampulün düşmesi ya da talaşa yaklaşması kümes yangınlarının bilinen nedenlerindendir.
| Özellik | 12V silikon panel (bu proje) | Isıtıcı ampul |
|---|---|---|
| Gerilim | 12V DC (adaptörle) | 220V AC |
| Yüzey sıcaklığı | En çok 60 °C | Çok yüksek; dokunulamaz |
| Işık | Yok; civcivler gece karanlıkta dinlenir | Sürekli ışık verir |
| Uygun olduğu yer | Ev içinde, 10 civcive kadar küçük gruplar | Soğuk ortamlar, büyük gruplar |
Ampul kullanacaksanız onu zincir ya da metal askıyla sabitleyin, kablosundan asmayın ve koruyucu kafes kullanın. Ampulü bir termostatla anahtarlamak 220V tesisat demektir; bu bağlantıyı bir yetişkinin, tercihen ehil bir elektrikçinin yapması gerekir.
Devre nasıl bağlanır?
Adaptörün artısı W1209'un +12V girişine ve K0 röle ucuna gider; K1 ucu 40 °C limit termostat üzerinden üç panelin artısına bağlanır, panellerin eksisi adaptörün eksisine döner. Prob, sıcak bölgenin altında civciv sırtı yüksekliğine yerleştirilir.
- Kutunun üçte birini bir kapakla örtün; burası sıcak bölge olacak.
- Üç paneli kapağın iç yüzeyine, aşağı bakacak şekilde yapıştırın. Altlarına, civcivlerin değemeyeceği aralıkla tel kafes gerin.
- Sıcak bölgenin girişine şerit kumaş bir perde asın; sıcak hava içeride kalır, civcivler rahatça girip çıkar.
- W1209'u akrilik kutusuna takıp kutunun dışına sabitleyin. Prob kablosunu duvardan geçirip ucunu tabandan yaklaşık 5 cm yukarıda, sıcak bölgenin ortasında sabitleyin.
- KSD301 limit termostatı probun yanına, aynı yüksekliğe yerleştirin.
- Kabloları kutunun dışından ve civcivlerin erişemeyeceği yerden geçirin; civcivler her şeyi gagalar.
Kart menüsünün ayrıntıları için W1209 termostat ayarları yazısına bakın. Bu projede P0 = H (ısıtma), P1 = 0,5, P2 = 36 ayarı kullanılır.
Civcivler gelmeden önce nasıl test edilir?
Ana makinesini civcivler gelmeden en az 24 saat önce çalıştırıp sıcak bölgenin hedef sıcaklığa ulaştığını ve orada kaldığını termometreyle doğrulayın. 36 W'lık ısıtıcının yeterli olup olmadığını bu test gösterir.
- Talaşı serin ve sıcak bölgeye yayın, suluk ve yemliği serin bölgeye koyun.
- SET değerini 34,0 yapıp adaptörü takın.
- Problu termometreyi civciv hizasına koyun; birkaç saat sonra W1209 ile karşılaştırıp farkı P4 menüsünde düzeltin.
- Sıcaklık hedefe ulaşamıyorsa kapağın kenarlarını kapatın ya da kutuyu daha ılık bir odaya alın. Garaj veya ahır gibi soğuk ortamlarda bu güç yetmeyebilir.
- Serin bölgenin ölçümünü de not edin; iki bölge arasında birkaç derece fark olmalıdır.
Kutunun üstünü tamamen kapatmayın; serin bölgenin üstü tel kafesle açık kalmalı ki nem ve amonyak kokusu dışarı çıksın. Islanan ya da kirlenen talaşı her gün değiştirin, suluğun ısıtıcıdan uzak durduğunu kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Bu ana makinesi kaç civciv için uygundur?
Üç panelli bu düzen, ev içinde 10 civcive kadar küçük bir grup için tasarlanmıştır. Civcivler büyüdükçe sıcak bölgeye sığmaz hâle gelir; o zaman hem kutuyu hem sıcak bölgeyi büyütmek gerekir. Daha büyük gruplar için ısıtıcı gücü ve alan birlikte artırılmalı, test yeniden yapılmalıdır.
Termostat bozulursa civcivlere ne olur?
Röle açık kalırsa ısıtıcı çalışmaz ve civcivler üşür; röle yapışırsa ısıtıcı sürekli çalışır. İkinci durumda KSD301 40 °C limit termostat devreyi keser. Birinci durum için tek önlem düzenli kontroldür; ilk hafta sabah ve akşam termometreye ve civcivlere bakın.
Gece ısıtıcıyı kapatabilir miyim?
İlk haftalarda hayır; civcivlerin sıcağa en çok ihtiyaç duyduğu zaman gecedir. Termostat bu işi kendisi yapar: oda serinledikçe ısıtıcıyı daha sık çalıştırır. Tüylenme tamamlandığında ve gece sıcaklığı yeterliyse ısıtıcıyı tamamen kapatabilirsiniz.
Ördek ve bıldırcın yavruları için aynı takvim geçerli mi?
Benzer bir başlangıç sıcaklığı yaygın olarak kullanılır, ancak türler arasında farklar vardır; bıldırcın yavruları küçük olduğu için daha hassastır. Türünüze özgü bir kaynağa bakın ve yine yavruların davranışına göre SET değerini düzeltin. Ördek yavruları suyu sıçrattığı için talaşı daha sık değiştirin.
Özet
- Civciv ana makinesinde bir sıcak bölge ve bir serin bölge bulunur.
- Yaygın başlangıç ilk hafta 32-35 °C'dir; sıcaklık her hafta yaklaşık 3 °C düşürülür.
- W1209, üç 12V 12 W panel, 12V 5A adaptör ve 40 °C limit termostat sistemi 12V ile çalıştırır.
- Prob civciv sırtı hizasına konur; panellerin altı tel kafesle korunur.
- Doğru sıcaklığı civcivlerin davranışı gösterir; makine 24 saat önceden test edilir.